Terug naar alle blogs

#21 VOELEN AAN DE WERELD

Geschreven door Adinda Taelman op 23/06/20

Ik lees ‘De wereld van gisteren’ van Stefan Zweig. Gevlucht voor de tweede wereldoorlog, voor de zoveelste maal ontheemd, schrijft hij dit boek terwijl zijn geliefde Europa volop bezig is zichzelf te vernietigen. Deze man heeft alle redenen tot een vlammend betoog of een bittere pil, maar dat doet hij niet. In bedachtzame zinnen beschrijft hij de wereld. Zoals je zacht je hand legt op het voorhoofd van een ziek kind om te weten of het koorts heeft.

Ik hou het meest van woorden als ze tasten, aanreiken, zoeken, aanraken. Dan zijn het bewegingen, geen objecten of werktuigen. Je kan woorden niet pakken, je kan met woorden niets grijpen.

Samen met vele schrijvers, filosofen, kunstenaars, uitgevers, journalisten was Zweig een bouwer en behoeder van het midden, een soort denkbeeldige plek waar ideeën van over heel Europa en verder andere ideeën ontmoetten. Waar ze zich konden toetsen aan elkaar en ook aan iets als het algemeen belang, de menselijkheid. Maar toen brak de oorlog uit, driester dan ooit tevoren. Het midden viel in handen van propaganda en geweld. Geen plek meer voor ontmoeting, weg met het verschil. 

Nu, vele jaren later, werken we opnieuw aan dat midden, maar dan in het klein. Elk moment van dialoog is een stukje midden. 
Sinds twee weken doe ik weer begeleidingswerk, voorlopig vooral online. Vanochtend had ik in de groep een jonge man die zijn levensverhaal aan het schrijven is, een gepensioneerde leerkracht die gezinnen in armoede computers heeft bezorgd en hen ondersteunde bij het preteachen, een vrouw die naast voedsel ook vrienden vindt bij de sociale kruidenier en vroeger ook nog geschreven heeft en een man die voedselbedeling aan huis doet. In die drie minuten aan de deur weet hij hoe het ermee is. 

Wat ik doe is als het trekken van een cirkel met krijt op de grond om deze mensen heen. In deze cirkel is iedereen belangrijk, in deze korte tijd zijn zij de politiek, zijn zij de media. Media is het meervoud van medium, dat is Latijn voor midden.

Een bijzonder pakkende manier om het midden te ondervinden is het kapittelgesprek. Het komt uit de Benedictijnse traditie en de basisregel is de volgende: zolang iemand spreekt, zolang duurt ook de stilte voordat iemand anders weer kan spreken. Dus hoe langer iemand aan het woord is, hoe langer de stilte nadien. Klinkt eenvoudig maar geloof me, het is een aartsmoeilijke oefening. Want het gaat er niet om te zeggen wat je al hebt gedacht, dat is verleden tijd. Het gaat erom dat je samen aan het denken bent. Dat is toekomst.

Het kapittelgesprek nodigt je uit om jezelf ten dienste te stellen van het collectieve denken. Schenk jouw bijdrage zonder ermee te willen scoren. Ben je twitteraar, word dan dichter, ben je held word dan verpleger. Ben je meester, word dan weer leerling. En wie koning is, wordt nu zwerver: hij stapt van zijn troon, treedt uit z’n koninklijke bubbel en geeft zich over aan wat op z’n pad komt. Ik bewonder mensen als mijn collega Geert die de wijde wereld intrekken om andere mensen te ontmoeten en alles eens anders te bekijken, maar die Benedictijnen hadden ook wel lef.

Au fond is het simpel. Daar waar twee of meer samen zijn, kan het gebeuren. Van mens tot mens. Niet meer dan een woord, een metafoor, een manier van zeggen, een manier van aanraken, een stilte. Il y a un ange qui passe zeggen ze, er kwam een engeltje voorbij, het knipoogde.

Tot slot nog dit, beste lezer. Dat jij m’n woorden las was voor mij een geschenk. Ik ben eindeloos dankbaar dat ik dit mocht doen. Dit is voorlopig mijn laatste blog. Na de zomer zie ik wel weer. Er zijn zovele manieren om te voelen aan de wereld.

Reageren?

Aanmelden voor onze nieuwsbrief

Door je aan te melden voor de nieuwsbrief ga je akkoord met de privacy verklaring