Vrijwilligerswerk versterkt

Vanuit Cera zijn we enthousiast over onze samenwerking met Kwadraet voor de ontwikkeling van de vormingsmodule ‘Vrijwilligerswerk Versterkt’.
Dit project heeft als doel om vrijwilligerswerk toegankelijk te maken voor mensen in armoede.


Het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk vzw en Cera werkten samen aan dit project. Daarbij leerden we veel bij over werken met kwetsbare vrijwilligers.
Vooral uit onze lokale praktijkcases in Gent, Genk, Roeselare, Leuven, Ninove en Antwerpen haalden we veel informatie. Die leerervaringen willen we graag delen.


Daarom ontwikkelde Kwadraet voor ons een vormingsmodule.
Deze vorming op maat is gericht naar professionals die (willen) werken met kwetsbare vrijwilligers.
Hier wordt kritisch nagedacht over de eigen rol van professional. Samen kijken we kritisch naar drempels en hoe deze te verkleinen.


Welke stappen kan een organisatie nog zetten voor een respectvolle inschakeling van kwetsbare vrijwilligers – zonder in de valkuil van ‘verplicht vrijwilligerswerk’ te trappen.
Welke voorwaarden moeten organisaties vervullen om zich open te stellen voor kwetsbare vrijwilligers? Hoe kan een organisatie succesvol en respectvol zijn in het inschakelen van kwetsbare vrijwilligers?
Belangrijk is volgens mij dat deze vorming qua opzet uitgaat van een gedeelde verantwoordelijkheid.
Dit is geïnspireerd op de ‘Capabilities Approach’ van Nussbaum:

Zij vertrekt vanuit het idee dat iedere mens de verantwoordelijkheid draagt om al zijn mogelijkheden en talenten maximaal te ontwikkelen. Dat kan hij echter niet alleen. Hij heeft daarbij de zorg, de hulp en de ondersteuning van familie, vrienden en omgeving nodig. De samenleving moet de materiële, juridische, politieke en culturele voorwaarden scheppen om dat mogelijk te maken. De nadruk ligt op een reeks voorwaarden en mogelijkheden die een samenleving aan het individu moet bieden, als minimumdrempel voor sociale rechtvaardigheid en mensenrechten.

Dr. Carmen Mathijssen, programmacoördinator maatschappelijke dienstverlening bij Cera, geassocieerd onderzoeker LES Laboratorium Educatie en Samenleving KU Leuven.


Tot nu doorliepen 3 groepen deze vormingsmodule. Het waren inspirerende en boeiende bijeenkomsten met een mix aan organisaties die nog maar pas beslisten om kwetsbare vrijwilligers in te schakelen of die al geruime tijd aan de slag zijn. Om de vertaalslag naar je eigen organisatie te maken, neem je best zelf deel, maar een aantal succesfactoren willen we jullie niet onthouden. Het Netwerk Tegen Armoede (2012) formuleerde ze als volgt:

-    Vrijwilligerswerk op maat qua tijdsinvestering en draagkracht;
-    Een zinvolle taakinvulling, aansluitend bij interesses;
-    Groeimogelijkheden en competenties versterken;
-    Inspraak in de eigen taken en in de organisatie;
-    Ondersteuning, erkenning en waardering;
-    Vrijwillig = de mogelijkheid om in en uit te stappen.


In juni organiseert Kwadraet een vervolg op deze vorming, begeleid door Inge Van Droogenbroeck, educatief medewerker Kwadraet